ચંદ્રગ્રહણ પર નિબંધ

chandra grahan essay

ઉપસંહાર - ઉપસંહાર - ચંદ્રગ્રહણ એ એક ખગોળીય ઘટના છે  જ્યારે સૂર્ય, પૃથ્વી અને ચંદ્ર એક સીધી રેખામાં આવે છે અને પૃથ્વીનો પડછાયો ચંદ્ર પર પડવા લાગે છે, ત્યારે ચંદ્રગ્રહણ થાય છે 

ચંદ્રગ્રહણ કેવી રીતે થાય છે

જ્યારે પૃથ્વી સૂર્ય અને ચંદ્રની વચ્ચે સ્થિત હોય ત્યારે ચંદ્રગ્રહણ થાય છે, જેના કારણે ચંદ્રની સપાટી પર પડછાયો પડે છે. ચંદ્રગ્રહણ પૂર્ણ ચંદ્ર દરમિયાન જ થઈ શકે છે. ચંદ્રગ્રહણ ત્યારે થાય છે જ્યારે ચંદ્ર પૃથ્વીના પેનમ્બ્રામાંથી અથવા તેના પડછાયાના ઝાંખા બાહ્ય ભાગમાંથી પસાર થાય છે. 

તેમાં એવું થાય છે કે ચંદ્ર પૃથ્વીની છાયામાંથી પસાર થાય છે અને તે સીધી એક જ રેખામાં આવી જાય છે.

ચંદ્રની ભ્રમણકક્ષા ઝૂકેલી હોવાથી તે દર મહિને પૃથ્વીની છાયામાંથી પસાર નથી થતો. આથી આવી ઘટના દર મહિને સર્જાતી નથી.

ઉપછાયા ચંદ્રગ્રહણમાં પૃથ્વીની કેન્દ્ર સપાટીની છાયા ચંદ્ર પર પડતી નથી. તેમજ ચંદ્રની અમુક સપાટી પર જ પૃથ્વીનો પડછાયો પડતો હોય છે.

પૃથ્વી સૂર્યના ચક્કર લગાવે છે. તેમજ ચંદ્રમા સૂર્યની સાથે-સાથે પૃથ્વીના પણ ચક્કર લગાવે છે. તે દરમિયાન ઘણી વાર એવુ થાય છે કે જ્યારે ચંદ્રમા અને સૂર્યની વચ્ચે પૃથ્વી આવી જાય છે. સૂર્યની સીધી રોશનીને પૃથ્વી તેને ચંદ્ર સુધી પહોંચતા અટકાવે છે અને પૃથ્વીનો પડછાયો ચંદ્ર પર પડે છે. આ ઘટનાને ચંદ્રગ્રહણ કહેવામાં આવે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન ચંદ્ર આકાશમાં સંપૂર્ણપણે અદૃશ્ય થતો નથી. તેના બદલે, પૃથ્વી પરથી જોવામાં આવે ત્યારે તે લાલ દેખાય છે.

ચાંદ શા માટે હોય છે લાલ 

પૃથ્વીના વાયુમંડળથી અથડાવીને જતી રોશનીના કારણે ચંદ્રમા આપણને લાલ દેખાય છે. આ સમયગાળા દરમિયાન પૃથ્વીનો પડછાયો પણ બે પ્રકારનો હોય છે. એક ઉમ્બ્રા અને બીજી પેનમ્બ્રા. ઉમ્બ્રા એ ખૂબ ઊંડો પડછાયો છે. જ્યારે પેનમ્બ્રા હળવા હોય છે. કારણ કે આ સમય દરમિયાન ચંદ્ર પૃથ્વી અને સૂર્યની વચ્ચે આવે છે. પછી ચંદ્રનો પડછાયો પૃથ્વી પર પડે છે.

ગ્રહણ દરમિયાન શુ ન કરવુ ?  

ભારતીય સમાજમાં ચંદ્રગ્રહણ સાથે કેટલીક માન્યતા-ગેરમાન્યતાઓ વણાયેલી છે. અનેક માન્યતાઓ અનેક લોકો માટે શ્રદ્ધાનો વિષય હોય છે અને તેનું પાલન પણ કરાતું હોય છે.

ધર્મ શાસ્ત્રામાં ગ્રણનું સૂતક શરૂ થતાં જ વિશેષ કાર્યો અંગે સાવધાની રાખવી જોઈએ અને સાથે જ આ સમયે કોઈ પણ શુભ કાર્ય ન કરવા માટે ચેતવણી આપે છે 

- ગ્રહણ દરમિયાન કોઈ પણ દેવી-દેવતાની મૂર્તિને અડવુ ન જોઈએ અને પૂજા પણ કરવી જોઈએ. 

-  ગ્રહણ દરમિયાન ખરીદી કરવાનું ટાળવું જોઈએ.   

-  ગ્રહણ દરમિયાન તમારા ઘરમાં પકવેલા અને તૈયાર રાખેલા ખોરાકનું સેવન ન કરવું જોઈએ. રાંધેલા ખોરાકનો ત્યાગ કરવો જોઈએ અને તેને ગાય અને કૂતરામાં ઉમેરીને નવો ખોરાક બનાવવો જોઈએ. 

દૂધમાંથી બનેલી વસ્તુઓમાં તુલસીનો છોડ રાખો. નહિંતર, તેઓ ગ્રહણ પછી ખાવા યોગ્ય નથી.

- ગ્રહણનું સૂતક શરૂ થતાં જ પૂજા-પાઠ જેવા ધાર્મિક કાર્ય કરવું અશુભ માનવામાં આવે છે.  

- ગ્રહણ દરમિયાન સૂવાનું ટાળો.   

-  ખાસ કરીને સગર્ભા સ્ત્રીઓએ ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન ઘરની બહાર ન જવું જોઈએ અને તીક્ષ્ણ અથવા તીક્ષ્ણ વસ્તુઓનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ નહીં.  

ગ્રહણ શરૂ થાય તે પહેલા તમારી જાતને શુદ્ધ કરો. ,

ગ્રહણના સમયગાળા દરમિયાન મંત્રોનો જાપ કરવો અને તમારા પ્રિય ભગવાન અથવા દેવીની અર્ચના કરવી શુભ છે.

ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન દાન કરવું ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. ,

ગ્રહણ પૂર્ણ થયા બાદ ફરી એકવાર સ્નાન કરવું જોઈએ. ,

ગ્રહણના સમયગાળામાં ખાવા-પીવામાં તુલસીના પાન ઉમેરવા જોઈએ.

- ગ્રહણ પછી સ્નાન કરીને ઘરમાં ગંગાજળનો છંટકાવ કરવો જોઈએ, મંદિરની સફાઈ કરવી જોઈએ અને પૂજા કરવી જોઈએ.

Edited By-Monica sahu