મધ્યપ્રદેશના ઇન્દોરમાં, દૂષિત પાણી પીવાથી લોકો બીમાર પડી રહ્યા છે. ઇન્દોરના ભગીરથપુરા વિસ્તારમાં મોટી સંખ્યામાં દર્દીઓ ઉલટી અને ઝાડાથી પીડાઈ રહ્યા છે. અત્યાર સુધીમાં આ વિસ્તારમાં આવા 1,500 થી વધુ કેસ નોંધાયા છે. તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે, નર્મદાના પાણી પછી, બોરવેલનું પાણી પણ દૂષિત મળી આવ્યું છે. મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની તપાસમાં બોરવેલના પાણીમાં ફેકલ કોલિફોર્મ બેક્ટેરિયા જોવા મળ્યા છે, જે આંતરડામાં જાય તો કોઈપણ બીમાર થઈ શકે છે.
ફેકલ કોલિફોર્મ બેક્ટેરિયા શું છે?
ડૉ. વિશાલ ખુરાના (ડિરેક્ટર, ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજી વિભાગ, મેટ્રો હોસ્પિટલ, ફરીદાબાદ) એ સમજાવ્યું કે ફેકલ કોલિફોર્મ બેક્ટેરિયા એ મનુષ્યો અને પ્રાણીઓના આંતરડામાં જોવા મળતા સુક્ષ્મસજીવો છે. પાણી અથવા ખોરાકમાં તેમની હાજરી ફેકલ દૂષણની નિશાની માનવામાં આવે છે. આ બેક્ટેરિયાની હાજરી, ખાસ કરીને પીવાના પાણીમાં, ગંભીર સ્વાસ્થ્ય જોખમ ઊભું કરી શકે છે.
ફેકલ કોલિફોર્મ બેક્ટેરિયાથી થતા રોગો
ફેકલ કોલિફોર્મ પોતે હંમેશા રોગનું કારણ નથી, પરંતુ તે ઘણા હાનિકારક જંતુઓ પણ લઈ શકે છે, જેમ કે ઇ. કોલી, સાલ્મોનેલા અને શિગેલા. આ બેક્ટેરિયાના સંપર્કમાં આવવાથી ઝાડા, ઉલટી, પેટમાં દુખાવો, ટાઇફોઇડ, કોલેરા અને હેપેટાઇટિસ A જેવા રોગોનું જોખમ વધે છે. બાળકો, વૃદ્ધો અને નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ધરાવતા લોકોમાં આ ચેપ વધુ ગંભીર બની શકે છે.
ફેકલ કોલિફોર્મ બેક્ટેરિયાને કેવી રીતે અટકાવવો?
તેને રોકવા માટે, સ્વચ્છ અને સલામત પાણીનો ઉપયોગ કરવો, પીતા પહેલા પાણી ઉકાળવું અથવા ફિલ્ટર કરવું, હાથની સારી સ્વચ્છતા જાળવવી અને ખુલ્લામાં મળત્યાગ ટાળવો જરૂરી છે. ફેકલ કોલિફોર્મ માટેનો ટેસ્ટ ખરેખર આપણને ચેતવણી આપે છે કે પાણી કે ખોરાકનો ઉપયોગ કરતા પહેલા સાવધાની રાખવી જરૂરી છે, જેથી ગંભીર રોગોથી બચી શકાય.
