દિલ્હી દંગા મામલે સુપ્રીમ કોર્ટે મોટો નિર્ણય લીધો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે ઉમર ખાલિદ અને શરજીલ ઈમામની જામીન અરજી કરી રદ્દ. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યુ કે તેમના પર UAPA ના હેઠળ કેસ ચાલશે.
ઉમર ખાલિદ અને શરજીલ ઈમામને લઈને SC એ કરી આ વાત
સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યુ કે ઉમર ખાલિદ અને શરજીલ ઈમામ અન્ય આરોપીની તુલનામાં ગુણાત્મક રૂપથી ભિન્ન સ્થિતિમાં છે. ઉમર ખાલિદ અને શરજીલ ઈમામ UAPA ની ધારા 43D(5) ની કસોટી પર ખરા નથી ઉતરતા. પરિણામ સ્વરૂપ ઉમર ખાલિદ અને શરજીલ ઈમામની જામીન અરજી રદ્દ કરવામાં આવી.
સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશમાં સ્પષ્ટ કર્યુ કે દેશની સુરક્ષા સાથે જોડાયેલ અપરાધોમાં જામીનનો માનદંડ જુદો અને સખત હોય છે. જો આરોપ પ્રથમ દ્રષ્ટિએ યોગ્ય લાગે છે તો ધરપકડ કાયમ રહેશે. જો પ્રથમ દ્ર્ષ્ટિએ યોગ્ય ન લાગતા તો જામીન આપવામા આવતી.
સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે તેણે જાણી જોઈને સામૂહિક અથવા સંકલિત અભિગમ અપનાવવાનું ટાળ્યું હતું. કોર્ટ સંતુષ્ટ છે કે ફરિયાદ પક્ષનો મુખ્ય મુદ્દો અપીલકર્તા ઉમર ખાલિદ અને શરજીલ ઇમામ સામેના આરોપોને સ્થાપિત કરે છે. કાયદાકીય મર્યાદા આ અપીલકર્તાઓને લાગુ પડે છે. કાર્યવાહીના આ તબક્કે તેમને જામીન પર મુક્ત કરવા યોગ્ય નથી.
સુપ્રીમ કોર્ટે એમ પણ કહ્યું હતું કે રાષ્ટ્રની સુરક્ષા અને જાહેર વ્યવસ્થાનું રક્ષણ બંધારણના મહત્વપૂર્ણ પાસાઓ છે.
પાંચ અન્ય આરોપીઓને જામીન આપવામાં આવ્યા છે, તેમના નામ જાણો
જોકે સુપ્રીમ કોર્ટે ઉમર ખાલિદ અને શરજીલ ઇમામ ઉપરાંત દિલ્હી રમખાણોના કેસમાં અન્ય પાંચ આરોપીઓને જામીન આપ્યા હતા. જામીન આપવામાં આવેલા પાંચ આરોપીઓમાં ગુલફિશા, મીરાં, સલીમ, શિફા અને શાદાબનો સમાવેશ થાય છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે તેના નિર્ણયમાં બીજું શું કહ્યું?
સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે હાઇકોર્ટે માન્ય આધારો પર પોતાનો નિર્ણય આપ્યો હતો, પરંતુ લાંબા સમય સુધી કેદનો પ્રશ્ન રહે છે. આવા કિસ્સાઓમાં, ફક્ત વિલંબના આધારે માફી આપી શકાતી નથી. વિવિધ પાસાઓ પર વિચાર કરવો મહત્વપૂર્ણ છે. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાનો પ્રશ્ન પણ છે, જેનો વિચાર કરવો આવશ્યક છે. આ કેસ સંસદ દ્વારા ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓ માટે ઘડવામાં આવેલા ખાસ કાયદા હેઠળ દાખલ કરવામાં આવ્યા છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે આ અપીલો હાઈકોર્ટ દ્વારા જામીન નકારવાના સામાન્ય નિર્ણય સામે દાખલ કરવામાં આવી હતી. બંધારણના અનુચ્છેદ 21 હેઠળ લાંબા ગાળાની કેદ અને સ્વતંત્રતા અંગે દલીલો રજૂ કરવામાં આવી હતી. આ કોર્ટ બંધારણ અને કાયદા વચ્ચે સરખામણી કરવામાં રોકાયેલી નથી. કલમ 21 બંધારણીય પ્રણાલીમાં કેન્દ્રિય સ્થાન ધરાવે છે. સુનાવણી પહેલા અટકાયતને સજા ગણી શકાય નહીં. સ્વતંત્રતાનું ઉલ્લંઘન મનસ્વી રહેશે નહીં.
સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે UAPA, એક ખાસ કાયદા તરીકે, સુનાવણી પહેલાના તબક્કે જામીન આપવા માટેની શરતો અંગે કાયદાકીય વિવેકબુદ્ધિ પ્રદાન કરે છે. UAPA ની કલમ 43D(5) જામીન આપવા માટેની સામાન્ય જોગવાઈઓથી અલગ છે. તે ન્યાયિક ચકાસણીને બાકાત રાખતું નથી અથવા ડિફોલ્ટમાં જામીન નકારવાનો આદેશ આપતું નથી.
સુપ્રીમ કોર્ટે અવલોકન કર્યું હતું કે ટ્રાયલમાં વિલંબ ન્યાયિક ચકાસણીને વધુ તીવ્ર બનાવવાનું જોખમ વધારે છે. UAPA ની કલમ 43D(5) જામીન આપવા માટેની સામાન્ય જોગવાઈઓથી અલગ છે. તે ન્યાયિક ચકાસણીને બાકાત રાખતું નથી અથવા ડિફોલ્ટના કિસ્સામાં જામીન નકારવાનો આદેશ આપતું નથી.
સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે, લોકોની હત્યા અથવા વિનાશ ઉપરાંત, આ જોગવાઈ સેવાઓમાં વિક્ષેપ પાડતી અને અર્થતંત્રને જોખમમાં મૂકતી કૃત્યોને પણ આવરી લે છે. કાયદા હેઠળ, આતંકવાદી કૃત્યોમાં માત્ર હિંસા જ નહીં પરંતુ આવશ્યક સેવાઓમાં વિક્ષેપનો પણ સમાવેશ થાય છે. કોર્ટે તપાસ કરવી જોઈએ કે શું સતત અટકાયત કોઈ હેતુ પૂરો પાડે છે.
