બુધવારથી અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ભારત પર ૫૦ ટકા ટેરિફ લાદવામાં આવ્યા બાદ બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો ખૂબ જ કડવાશભર્યા બની ગયા છે. આ દરમિયાન, ભારતીય વિદેશ મંત્રી એસ જયશંકરના એક નિવેદનથી અમેરિકામાં ખળભળાટ મચી ગયો છે. જયશંકરના નિવેદનની અમેરિકન ટેલિવિઝન ચેનલો પર ખૂબ ચર્ચા થઈ રહી છે. જયશંકરના નિવેદન પછી, અમેરિકાનું વલણ પણ નરમ પડી રહ્યું છે. જયશંકરના આ તીખા નિવેદન પછી, અમેરિકાના નાણામંત્રી સ્કોટ બેસન્ટે તો કહેવું પડ્યું કે ભારત વિશ્વનું સૌથી મોટું લોકશાહી છે. આખરે, આપણે ભારત સાથે મળીને કામ કરીશું.
જયશંકરનાં નિવેદનની યુએસમાં ચર્ચા
જયશંકરે શું નિવેદન આપ્યું છે આવો અમે તમને જણાવીએ. ઉલ્લેખનીય છે કે ભારત દ્વારા રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાના આરોપો પર, જયશંકરે કહ્યું કે જો અમેરિકાને ભારત દ્વારા રશિયન તેલ ખરીદવાથી સમસ્યા છે, તો તેણે ભારત પાસેથી રિફાઇન્ડ તેલ ખરીદવાનું બંધ કરવું જોઈએ. જયશંકરના આ કઠોર નિવેદનથી અમેરિકા ચોંકી ગયું છે. અમેરિકાના ફોક્સ ટીવી ચેનલના એક એન્કરે યુએસ નાણામંત્રી સ્કોટ બેસન્ટને આવો જ પ્રશ્ન પૂછ્યો. એન્કરે કહ્યું, "ભારતના વિદેશમંત્રીએ કહ્યું છે કે જો અમેરિકાને ભારત દ્વારા રશિયન તેલ ખરીદવાથી સમસ્યા છે, તો તે ભારત પાસેથી રિફાઇન્ડ તેલ ખરીદવાનું બંધ કરી શકે છે... આ અંગે તમારું શું કહેવું છે?" એન્કરના આ પ્રશ્ન પર, યુએસ નાણામંત્રીએ કહ્યું, " બેશક ભારત વિશ્વનું સૌથી મોટું લોકશાહી છે અને અમેરિકા વિશ્વનું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર છે. છેવટે એક દિવસ અમે સાથે આવીશું." અમેરિકાના આ નિવેદનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે તે ભારત પ્રત્યે દુશ્મનાવટ રાખવાના ગેરફાયદાથી સારી રીતે વાકેફ છે.
અમેરિકાએ ભારત પર ચાર્જ કેમ લગાવ્યો ?
અમેરિકાનો આરોપ છે કે ભારત રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદીને, તેને રિફાઇન કરીને અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં વેચીને મોટો નફો કમાઈ રહ્યું છે. ટ્રમ્પનો આરોપ છે કે આનાથી રશિયાને આર્થિક તાકાત મળી રહી છે અને આ પ્રયાસ યુક્રેન યુદ્ધને રોકવામાં અવરોધ બની રહ્યો છે. ટ્રમ્પ કદાચ આ દાવો કરી રહ્યા હશે, પરંતુ સત્ય એ છે કે ભારત સરકાર તે શરતો અને ક્ષેત્રો અને ઉત્પાદનો સાથે સંમત નહોતી જેના પર અમેરિકા ભારત દ્વારા લાદવામાં આવેલી ડ્યુટીમાં છૂટછાટ માંગતું હતું. આનાથી અમેરિકા ગુસ્સે થયું. તેથી, ટ્રમ્પે પહેલા ભારત પર 25 ટકાની બદલો લેવાની ડ્યુટી લાદી, જે 7 ઓગસ્ટથી અમલમાં આવી. આ પછી, યુએસ રાષ્ટ્રપતિએ તે જ દિવસે રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવા માટે ભારતીય માલ પર ડ્યુટી બમણી કરીને 50 ટકા કરવાની જાહેરાત કરી, જે હવે 27 ઓગસ્ટથી લાગુ કરવામાં આવી છે.
કારણ કે ટ્રમ્પે આ અંગે કરાર કરવા માટે 21 દિવસનો સમય આપ્યો હતો. પરંતુ એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ અમેરિકન શરતો પર કોઈ કરાર કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. પીએમ મોદીએ સોમવારે જ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે તેઓ ખેડૂતો, પશુપાલકો અને નાના ઉદ્યોગોના હિત સાથે સમાધાન કરી શકતા નથી. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે "અમારા પર દબાણ વધી શકે છે પરંતુ અમે મક્કમ રહીશું." ભારતના આ વલણ પછી, અમેરિકા અને તેના રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પનો જુગાર નિષ્ફળ ગયો હોય તેવું લાગે છે. કારણ કે ભારતે અમેરિકાના વિકલ્પ તરીકે બીજા બજારની શોધ શરૂ કરી દીધી છે. તેથી, ટ્રમ્પને પોતાના દેશમાં ટીકાનો સામનો કરવો પડ્યો છે.
