Vinayak Chaturthi Vrat Katha in Gujarti: દર મહિનાના શુક્લ પક્ષની ચતુર્થી તિથિ ભગવાન ગણેશના ધુંધિરજ સ્વરૂપને સમર્પિત હોય છે. ગણેશને ચતુર્થી તિથિના પ્રમુખ દેવતા માનવામાં આવે છે. તેથી, શુક્લ પક્ષની ચતુર્થી તિથિને વિનાયી ગણેશ ચતુર્થી તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે ઉપવાસ કરીને ગણેશજીની પૂજા કરવામાં આવે છે. જ્ઞાન, સમૃદ્ધિ અને સૌભાગ્યના દેવતાની પૂજા કરવાથી દુઃખમાંથી મુક્તિ મળે છે. આ દિવસે, પ્રથમ પૂજનીય ગણેશજીની પૂજા કરતી વખતે વિનાયક ચતુર્થી વ્રત કથાનો પાઠ કરવો જોઈએ. સંપૂર્ણ વાર્તા અહીં વાંચો.
વિનાયક ચતુર્થી 2026 તારીખ (Vinayak Chaturthi 2026 Date)
પંચાગ મુજબ, ફાલ્ગુન મહિનાના શુક્લ પક્ષ ની ચતુર્થી તિથિ 20 ફેબ્રુઆરીના રોજ બપોરે 2:38 વાગ્યે શરૂ થાય છે. તે 21 ફેબ્રુઆરીના રોજ બપોરે 1 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. તેથી, વિનાયક ચતુર્થી વ્રત 21 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ મનાવવામાં આવશે.
વિનાયકી ચતુર્થી વ્રત કથા (Vinayak Chaturthi Katha)
પૌરાણિક કથા અનુસાર, એક સમયે, ભગવાન શિવ અને માતા ગૌરી નર્મદા નદીના કિનારે બેઠા હતા. નરમ અને ઘોંઘાટીયા નદીના પાણીની વચ્ચે, માતા પાર્વતીએ ભગવાન શિવ સાથે ચોપર રમવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી. શિવે ખુશીથી સ્વીકાર્યું, પરંતુ બીજું કોઈ હાજર નહોતું, અને વિજેતા નક્કી કરવા માટે એક સાક્ષીની જરૂર હતી.
ત્યારબાદ ભગવાન શિવે નજીકના કોઈ ઘાસ-તણખલામાંથી એક મૂર્તિ બનાવી અને તેમાં જીવન ફૂંક્યું. શિવે બાળકને કહ્યું, "બેટા, અમે ચોપર રમી રહ્યા છીએ. તારે નિષ્પક્ષ રીતે વિજેતા નક્કી કરવાનો છે"
ત્યારબાદ, ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતી વચ્ચે ચોપરનો ખેલ શરૂ થયો. આ રમત ત્રણ વખત રમાઈ, અને દરેક વખતે પાર્વતી જીતી ગઈ. જોકે, જ્યારે બાળકને સાચો નિર્ણય પૂછવામાં આવ્યો, ત્યારે તેણે ભગવાન શિવની તરફેણમાં નિર્ણય લીધો, તેમને વિજેતા જાહેર કર્યા.
આ સાંભળીને માતા પાર્વતી ખૂબ ગુસ્સે થઈ ગયા. ગુસ્સામાં, તેમણે બાળકને લંગડો થવા અને કાદવમાં પડી રહેવાનો શ્રાપ આપ્યો. પોતાની ભૂલ સ્વીકારતા, બાળકે તરત જ દેવીની માફી માંગી અને કહ્યું કે તેણે અજ્ઞાનતાથી આવું કર્યું છે. તેણે કોઈ દ્વેષથી આવું કર્યું નથી.
છોકરાની વિનંતી સાંભળીને માતા પાર્વતીએ કહ્યું, "થોડા સમય પછી, અહીં ગણેશજીની પૂજા કરવા નાગ કન્યાઓ આવશે. તેઓ તને ગણેશ વ્રતની વિધિ બતાવશે. તેમની સૂચના મુજબ વ્રત કરવાથી તારી મુશ્કેલીઓ દૂર થશે."
આટલું કહીને માતા પાર્વતી ચાલ્યા ગયા.
એક વર્ષ પછી, નાગ કન્યાઓ તે જ જગ્યાએ પાછી ફરી. તેમની પાસેથી ગણેશ વ્રતની વિધિ જાણીને, બાળકે ભગવાન ગણેશ માટે સતત 21 દિવસ ઉપવાસ કર્યા. ભગવાન ગણેશ તેમની તીવ્ર ભક્તિથી પ્રસન્ન થયા અને પ્રગટ થયા અને તેમને વરદાન માંગવા કહ્યું.
બાળકે નમ્રતાથી કહ્યું, "હે વિનાયક! મને એટલી શક્તિ આપો કે હું મારા પોતાના પગે પર કૈલાશ પર્વત પર જઈ શકું."
ભગવાન ગણેશ તેને વરદાન આપ્યું અને અદ્રશ્ય થઈ ગયા.
આ પછી, બાળક કૈલાશ પહોંચ્યો અને ભગવાન શિવને આખી વાત કહી. દરમિયાન, દેવી ઉમા ચોપરના દિવસથી જ ભગવાન શિવ પર ગુસ્સે હતા. દેવીને ખુશ કરવા માટે, ભોલેનાથે પણ બાળકની સલાહ મુજબ 21 દિવસ સુધી વિનાયક વ્રતનું પાલન કર્યું. આ વ્રતના પ્રભાવથી દેવી પાર્વતીનો ક્રોધ દૂર થયો.
જ્યારે ભગવાન શિવે પાર્વતીને આ વ્રતનું મહત્વ સમજાવ્યું, ત્યારે તેણીને તેના પુત્ર કાર્તિકેયને મળવાની ઇચ્છા થઈ. પછી માતા પાર્વતીએ પણ 21 દિવસ ઉપવાસ કર્યા. વ્રતના 21મા દિવસે, ભગવાન કાર્તિકેય પોતે તેમની માતા પાર્વતીને મળવા આવ્યા. તે દિવસથી, વિનાયક ચતુર્થીનું વ્રત બધી ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરે છે તેવું માનવામાં આવે છે.
