Chanakya Niti: આચાર્ય ચાણક્ય ખૂબ જ જ્ઞાની અને બુદ્ધિશાળી માણસ તરીકે જાણીતા છે. તેમણે માનવતાના કલ્યાણ માટે પોતાના જીવનકાળ દરમિયાન જે વાતો કહી હતી તે આજે પણ આપણા માટે ઉપયોગી છે અને આપણને સાચો માર્ગ બતાવે છે. આચાર્ય ચાણક્યએ જે કહ્યું તે આજે પણ ચાણક્ય નીતિ તરીકે ઓળખાય છે. આચાર્ય ચાણક્યએ પોતાની નીતિમાં એવા લોકોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે જેઓ આપણી ભલાઈ અથવા દયાનો લાભ લે છે. આચાર્ય ચાણક્ય આપણને શીખવે છે કે આપણી જાતને બચાવવા માટે શું કરવું જોઈએ અને જે કોઈ આપણો ફાયદો ઉઠાવે છે તેનાથી સુરક્ષિત રહેવું જોઈએ. જ્યારે તમે ચાણક્યના આ ઉપદેશો શીખો અને સમજો છો, ત્યારે કોઈ પણ વ્યક્તિ લાંબા સમય સુધી તમારી ભલાઈનો ફાયદો ઉઠાવી શકતું નથી.
ભલાઈનો અર્થ કમજોરી નથી.
આચાર્ય ચાણક્ય કહે છે, "અતિ સર્વત્ર વર્જયેત." આનો સીધો અર્થ એ છે કે કોઈપણ વસ્તુનો અતિરેક અત્યંત નુકસાનકારક છે. તેઓ કહે છે કે જો તમે ખૂબ સારા બનો છો, તો લોકો તમને ગંભીરતાથી લેવાનું બંધ કરી દે છે. તેઓને લાગે છે કે તેઓ ગમે તે રીતે તમારું શોષણ કરી શકે છે અથવા ચાલાકી કરી શકે છે. આચાર્ય ચાણક્ય એમ પણ કહે છે કે સારા બનવું ખૂબ જ સારી વાત છે, પરંતુ દરેક સાથે સારા બનવું જરૂરી નથી. કેટલાક લોકો તમારા જીવનમાં ફક્ત તમારો ફાયદો ઉઠાવવા માટે આવે છે અને એકવાર તેમનું કામ પૂર્ણ થઈ જાય પછી ચાલ્યા જાય છે. આ એક મુખ્ય કારણ છે કે તમારે તમારી આંતરિક ભલાઈને નબળાઈમાં નહીં, પણ શક્તિમાં ફેરવવી જોઈએ.
કોણ તમારો ફાયદો ઉઠાવી રહ્યું છે તે ઓળખો
ઘણી વાર એવું બને છે કે આપણે સમજી શકતા નથી કે આપણી સામેની વ્યક્તિ ખરેખર સારી છે કે ફક્ત આપણો ઉપયોગ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. ચાણક્ય નીતિ અનુસાર, જો કોઈ તમને ફક્ત ત્યારે જ યાદ કરે છે જ્યારે તેમને તમારી જરૂર હોય અથવા તમારી પાસેથી કોઈ વસ્તુની જરૂર હોય, તો તેઓ ફક્ત તમારો ફાયદો ઉઠાવી રહ્યા છે. આવા લોકો તમારી લાગણીઓને સમજી શકતા નથી અને તમારી પાસેથી મદદ લેવાની આદત બનાવી લે છે. આચાર્ય ચાણક્ય અનુસાર, તમારે શક્ય તેટલી વહેલી તકે તેમની પાસેથી દૂર રહેવું જોઈએ, નહીં તો તેઓ તમારી શાંતિ અને આત્મવિશ્વાસ બંનેનો નાશ કરે છે.
અંતર બનાવવું સમજદારી છે
આચાર્ય ચાણક્ય અનુસાર, જો કોઈ તમારો આદર નથી કરતું, તો તેમની સાથે રહેવું એ અપમાનથી ઓછું નથી. જો તમને લાગે કે કોઈ તમારા સારા વર્તનની કદર નથી કરતું, તો ધીમે ધીમે તેમની પાસેથી દૂર રહો. જ્યારે તમે આવા લોકોથી દૂર રહેવાનું શરૂ કરો છો, ત્યારે તમારું મન સંપૂર્ણપણે શાંત થઈ જાય છે અને તમે તમારો ખોવાયેલો આત્મવિશ્વાસ પણ પાછો મેળવી શકો છો. આચાર્ય ચાણક્ય કહે છે કે દરેક સંબંધ જાળવી રાખવો જરૂરી નથી, ખાસ કરીને જે તમને નુકસાન પહોંચાડે છે.
ના કહેવાનું શીખો.
આચાર્ય ચાણક્ય કહે છે કે જે કોઈ હંમેશા હા કહે છે તે બીજાના ઉપયોગ માટેનું સાધન અને પોતાના માટે હાનિકારક બની જાય છે. જો કોઈ વારંવાર તમારી મદદ માંગે છે અને તમે ના પાડી શકતા નથી, તો તે ભૂલ નથી પણ નબળાઈ છે. આને ટાળવા માટે, તમારે જરૂર પડે ત્યારે ના કહેવાનું શીખવું જોઈએ. આ ફક્ત તમારું રક્ષણ કરશે જ નહીં પરંતુ અન્ય લોકોને સંદેશ પણ આપશે કે તમારી મર્યાદાઓ છે અને તેમનું સન્માન કરવું જોઈએ.
