Publish Date: Fri, 15 Aug 2025 (09:17 IST)
Updated Date: Fri, 15 Aug 2025 (09:25 IST)
1947માં જ્યારે દેશને આઝાદી મળી ત્યારે ચીજવસ્તુઓના ભાવ એટલા ઓછા હતા કે તમને વિશ્વાસ નહીં આવે. જોકે તે સમયે લોકોની આવક વધારે નહોતી. પેટ્રોલનો શુ ભાવ હતો ? ખાદ્યપદાર્થોની કિંમત કેટલી હતી? સોનું ફક્ત 88 રૂપિયા પ્રતિ તોલામાં મળતું હતું. દૂધ 12 પૈસા પ્રતિ કિલોના ભાવે મળતું હતું. તમે જેટલું વધુ ભાવ વાંચશો, તેટલું જ તમને આશ્ચર્ય થશે, તેથી 78 વર્ષ સુધી ભારતની રેટ લિસ્ટ વાંચો.
આપણને આઝાદી મળ્યાને 78 વર્ષ થઈ ગયા છે. આ વર્ષોમાં ઓછામાં ઓછી ત્રણ પેઢીઓ બદલાઈ ગઈ છે. તે દિવસોમાં જે કિંમતે વસ્તુઓ મળતી હતી તે સસ્તી પણ માનવામાં આવતી ન હતી. તમે કલ્પના પણ નહીં કરી શકો કે તે દિવસો કેટલા સસ્તા હતા જ્યારે શુદ્ધ ઘી 2.5 રૂપિયા પ્રતિ કિલો અને દૂધ 12 પૈસા પ્રતિ કિલો મળતું હતું. 90 રૂપિયામાં સાયકલ ખરીદી શકાતી હતી. જે સોનું હવે લગભગ 99,000 રૂપિયા પ્રતિ તોલામાં મળે છે, તે સમયે 88 રૂપિયા પ્રતિ તોલામાં મળતું હતું.
1947 માં, એક રૂપિયામાં તમે 2-3 કિલો ઘઉં ખરીદી શકતા હતા. તમે અડધો કિલો શુદ્ધ ઘી ખરીદીને ઘરે લાવી શકતા હતા. તમે 10 કિલોથી વધુ બટાકા ખરીદીને ઘરે સંગ્રહ કરી શકતા હતા. તમે આખા અઠવાડિયા માટે શાકભાજી અને કઠોળ ખરીદી શકતા હતા.. (Webdunia)
જે સાયકલ હવે 6000 થી 9000 રૂપિયામાં મળે છે, તે સમયે 90 થી 110 રૂપિયામાં મળતી હતી અને સાયકલને જ સ્ટેટસ સિમ્બોલ માનવામાં આવતી હતી. તે સમયે સ્કૂટર અને બાઇક ભાગ્યે જ જોવા મળતા હતા અને કાર રાખવી એ ફક્ત રાજાઓ, મહારાજાઓ, મોટા ઉદ્યોગપતિઓ, ઉદ્યોગપતિઓ અને મોટા વકીલોનો દરજ્જો માનવામાં આવતો હતો.(Webdunia)
ડાક - ભારતીય ટપાલ વિભાગ અનુસાર, 15 ઓગસ્ટ 1947 ના રોજ, એક પરબિડીયું માટે પોસ્ટેજ ચાર્જ દોઢ આના એટલે કે 09 પૈસા હતો અને ત્યારબાદ ટપાલ વિભાગ પરબિડીયુંનું વજન ગ્રામમાં નહીં પણ તોલામાં કરતો હતો. દરેક વધારાના તોલા વજન સાથે, પરબિડીયુંનો પોસ્ટેજ ચાર્જ 06 પૈસા એટલે કે એક આના વધતો ગયો. પોસ્ટકાર્ડની કિંમત 06 પૈસા થઈ ગઈ. આગામી દસ વર્ષોમાં, તેમની કિંમતમાં વધારો થયો પણ ખૂબ જ ઓછો. 1957 સુધી, ભારતીય ટપાલ વિભાગનું વજન માપ પણ તોલા હતું. (WebduniaGraphics)
ડોલર - 1925 સુધી ડોલરનું મૂલ્ય ભારતીય રૂપિયા કરતા ઓછું હતું. તમને એ મૂલ્ય જાણીને નવાઈ લાગશે. એક ડોલર આપણા ૦.૧ રૂપિયા અથવા 10 પૈસા બરાબર હતો. 1947માં એક ડોલર 4.16 રૂપિયા બરાબર થયો. 1965 સુધી એક ડોલર 4.75 રૂપિયા બરાબર હતો. પછી તે વધીને ૦૬ રૂપિયા 36 પૈસા થયો. ત્યારબાદ તે વધવા લાગ્યો. 1982માં તે 09 રૂપિયા 46 પૈસા થયો. ત્યારબાદ તેનું સ્થાન હવે જાણીતું છે. (Webdunia Graphics)
સોનું- ભારતીય પોસ્ટ ગોલ્ડ સિક્કા સેવા અનુસાર, 1947માં 10 ગ્રામ સોનાની કિંમત 88.62 રૂપિયા હતી. હવે તે 44,૦૦૦ રૂપિયાથી ઉપર છે. 1947 પછી, સોનું એકમાત્ર એવી વસ્તુ છે જેની કિંમત અન્ય બધી વસ્તુઓ કરતાં વધુ વધી છે.. (WebduniaGraphics)
પેટ્રોલ - હાલમાં પેટ્રોલનો ભાવ ૯૫ થી ૧૦૦ રૂપિયાની આસપાસ છે. તે 1૦૦ રૂપિયાથી પણ ઉપર પહોંચી ગયો છે. 1947માં તેની કિંમત માત્ર 27 પૈસા પ્રતિ લિટર હતી.(WebduniaGraphics)
હવાઈ મુસાફરી - સ્વતંત્રતા સમયે, દિલ્હીથી મુંબઈની ફ્લાઇટ ટિકિટ 140 રૂપિયા હતી. હવે તેની કિંમત 5500 રૂપિયા કે તેથી વધુ છે. (WebduniaGraphics)
દૂધ - તે સમયે દૂધનો ભાવ 12 પૈસા પ્રતિ લિટર હતો અને હવે તે 48 રૂપિયા પ્રતિ લિટર કે તેથી વધુ થઈ ગયો છે. WebduniaGraphics)
1947 માં પ્રકાશિત એક જાહેરાત મુજબ, તે સમયે ભારતમાં વેચાતી ફોર્ડની બ્યુઇક 51 કારની કિંમત લગભગ 13,૦૦૦ રૂપિયા હતી. 1930 માં, ફોર્ડની એ મોડેલ ફેટોન કાર ભારતમાં લગભગ 3૦૦૦ રૂપિયામાં વેચાઈ હતી.(WebduniaGraphics)
1947 થી, ખાદ્ય ચીજોના ભાવ એટલા વધી ગયા છે કે તમે કલ્પના પણ ન કરી શકો. ઉદાહરણ તરીકે, ખાંડ 40 પૈસા પ્રતિ કિલો વેચાતી હતી, જ્યારે બટાકા 25 પૈસા પ્રતિ કિલો વેચાતા હતા, જોકે ગામડાઓમાં તે સસ્તા પણ મળતા હતા. 1947 થી 70 ના દાયકા સુધી બટાકા અને તમામ શાકભાજીના ભાવમાં કોઈ ખાસ ફેરફાર થયો ન હતો, પરંતુ તે પછી તે ઝડપથી વધ્યા. 90 ના દાયકા પછી, ફુગાવાએ ભાવને જાણે પાંખો આવી .(WebduniaGraphics)
સાબુ અને અન્ય આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં પણ આવી જ સ્થિતિ જોવા મળે છે. હવે કોઈપણ સામાન્ય કદનો સાબુ ૧૫-૨૦ રૂપિયાથી ઓછી કિંમતે મળશે નહીં અને બ્રાન્ડ પ્રમાણે તેની કિંમતો વધુ વધે છે. કોણ કલ્પના કરી શકે છે કે પહેલા સાયકલની કિંમત ફક્ત ૨૦ રૂપિયા હતી. જોકે, 70 ના દાયકા સુધી પણ સાયકલ 150 રૂપિયા સુધી મળતી હતી. સિનેમા ટિકિટના ભાવમાં ભારે વધારો થયો હોય તેવું લાગે છે, પરંતુ અખબારોના ભાવમાં અન્ય વસ્તુઓની સરખામણીમાં ખાસ વધારો થતો નથી. (WebduniaGraphics)