ઈરાનમાં થયેલા હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનોએ દુનિયાને ચોંકાવી દીધી છે. સરકારી આંકડાઓ અનુસાર, હિંસામાં અત્યાર સુધીમાં ઓછામાં ઓછા 5,000 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે, જેમાં આશરે 500 સુરક્ષા કર્મચારીઓનો સમાવેશ થાય છે. ગયા વર્ષે 28 ડિસેમ્બરે મોંઘવારી, બેરોજગારી અને આર્થિક મુશ્કેલીઓ સામે વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ થયા હતા.
શરૂઆતમાં, લોકો તેમની મૂળભૂત જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે રસ્તાઓ પર ઉતર્યા હતા, પરંતુ આંદોલને ઝડપથી રાજકીય વળાંક લીધો. ધાર્મિક શાસન નાબૂદ કરવાની સરકાર વિરોધી સૂત્રોચ્ચાર અને માંગણીઓ ઘણા શહેરોમાં ગુંજી ઉઠી, જેના કારણે પરિસ્થિતિ નિયંત્રણ બહાર થઈ ગઈ. ઈરાની અધિકારીઓ દાવો કરે છે કે હિંસા આતંકવાદીઓ અને તોફાનીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલ કાવતરું છે જેમણે નિર્દોષ નાગરિકોને નિશાન બનાવ્યા હતા.
માનવાધિકાર જૂથો ડેટા અને ધરપકડની શ્રેણીનો અહેવાલ આપે છે
જ્યારે ઈરાની સરકાર દાવો કરે છે કે મૃત્યુઆંક મર્યાદિત છે, ત્યારે યુએસ સ્થિત માનવાધિકાર સંગઠનો વધુ ચિંતાજનક ચિત્ર રજૂ કરે છે. માનવાધિકાર કાર્યકરો દાવો કરે છે કે 24,000 થી વધુ લોકોને કેદ કરવામાં આવ્યા છે. સંગઠનોએ 3,300 થી વધુ લોકોના મોતની પુષ્ટિ કરી છે, અને હજારો વધુ હજુ પણ તપાસ હેઠળ છે. ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા, આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીએ, અશાંતિ માટે સીધા યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇઝરાયલને દોષી ઠેરવ્યા છે. સરકારનો આરોપ છે કે વિદેશી દુશ્મનોએ દેશમાં અસ્થિરતા બનાવવા માટે વિરોધીઓને સશસ્ત્ર અને ઉશ્કેર્યા હતા.
કુર્દિશ વિસ્તારોમાં સૌથી વધુ રક્તપાત અને ઇન્ટરનેટ પ્રતિબંધો જોવા મળી રહ્યા છે.
ઈરાનના કુર્દિશ બહુમતી ધરાવતા ઉત્તરપશ્ચિમ પ્રદેશમાં હિંસાનું પ્રમાણ સૌથી વધુ જોવા મળ્યું છે, જેમાં સુરક્ષા દળો અને અલગતાવાદી જૂથો વચ્ચે ભીષણ અથડામણો થઈ છે. અહેવાલો સૂચવે છે કે સશસ્ત્ર જૂથોએ ઇરાક દ્વારા ઈરાનમાં ઘૂસણખોરી કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, જેનાથી પરિસ્થિતિ વધુ વણસી હતી. હાલમાં, સુરક્ષા દળો દ્વારા કડક કાર્યવાહી બાદ વિરોધ પ્રદર્શનો થોડા શાંત થયા છે, પરંતુ સંપૂર્ણ વિગતો હજુ પણ અસ્પષ્ટ છે.
