આજે પાણી બચાવો, કાલે પાણી જીવન બચાવશે.
છતાં આ પાણીનો બિનજરૂરી બગાડ થાય છે. આપણે એ ભૂલવું ન જોઈએ કે પાણીની કટોકટીનો ઉકેલ પાણી સંરક્ષણ છે. આપણે હંમેશા "પાણી એ જીવન છે" સાંભળ્યું છે. પાણી વિના સોનેરી આવતીકાલની કલ્પના કરી શકાતી નથી, જીવનના તમામ કાર્યો કરવા માટે પાણી જરૂરી છે. પાણી પૃથ્વી પર ઉપલબ્ધ એક અમૂલ્ય સંસાધન છે, અથવા આપણે કહી શકીએ કે પાણી એ તમામ જીવંત પ્રાણીઓના અસ્તિત્વનો આધાર છે. પૃથ્વીનો લગભગ ત્રણ-ચતુર્થાંશ ભાગ પાણીથી ઘેરાયેલો છે,
પરંતુ આ પાણીનો 97% ભાગ ખારો છે જે પીવાલાયક નથી, પીવાલાયક પાણીનો જથ્થો ફક્ત 3% છે. આમાં પણ 2% પાણી હિમનદીઓ અને બરફના રૂપમાં છે. આમ, વાસ્તવિક અર્થમાં માનવ ઉપયોગ માટે ફક્ત 1% પાણી ઉપલબ્ધ છે.
શહેરીકરણ અને ઔદ્યોગિકીકરણની ઝડપી ગતિ, વધતા પ્રદૂષણ અને વસ્તીમાં સતત વધારા સાથે, દરેક વ્યક્તિ માટે પીવાના પાણીની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવી એ એક મોટો પડકાર છે. જેમ જેમ ગરમી વધી રહી છે, તેમ તેમ દેશના ઘણા ભાગોમાં પાણીની સમસ્યા ગંભીર બની રહી છે. દર વર્ષે આ સમસ્યા પહેલા કરતા વધુ વધે છે, પરંતુ આપણે હંમેશા વિચારીએ છીએ કે કોઈક રીતે ઉનાળાની ઋતુમાંથી પસાર થઈએ અને વરસાદ આવતાની સાથે જ પાણીની સમસ્યાનો ઉકેલ આવી જશે અને આ વિચારીને આપણે પાણી સંરક્ષણ પ્રત્યે ઉદાસીન રહીએ છીએ.
શુદ્ધ પીવાના પાણીની અછત અને તેને લગતી ઘણી સમસ્યાઓ વિશે જાણવા છતાં, દેશની મોટી વસ્તી પાણી સંરક્ષણ પ્રત્યે જાગૃત નથી. જ્યાં લોકોને મુશ્કેલીથી પાણી મળે છે, ત્યાં તેઓ પાણીનું મહત્વ સમજે છે, પરંતુ જેમને કોઈ સમસ્યા વિના પાણી મળી રહ્યું છે તેઓ બેદરકાર લાગે છે. આજે પણ શહેરોમાં ફ્લોર પોલિશ કરવા, કાર ધોવા અને અન્ય બિનજરૂરી કામો માટે પાણીનો બેરહેમીથી બગાડ કરવામાં આવે છે.
પ્રદૂષિત પાણીમાં આર્સેનિક, આયર્ન વગેરેનું પ્રમાણ વધુ હોય છે, જે પીવાથી સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત અનેક રોગો થાય છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠનના એક અભ્યાસ મુજબ, અસુરક્ષિત અને દૂષિત પીવાનું પાણી વિશ્વભરમાં 86 ટકાથી વધુ રોગોનું કારણ છે. હાલમાં, જળ પ્રદૂષણને કારણે લગભગ 1600 જળચર પ્રજાતિઓ લુપ્ત થવાના આરે છે, જ્યારે વિશ્વમાં લગભગ 1.10 અબજ લોકો દૂષિત પીવાનું પાણી પીવા માટે મજબૂર છે અને સ્વચ્છ પાણી વિના જીવી રહ્યા છે.
